Τι λένε οι έρευνες για την κέτο, τη δίαιτα του αυγού και τη δίαιτα των μονάδων

Η κέτο, η δίαιτα του αυγού και η δίαιτα των μονάδων υπόσχονται η καθεμία κάτι διαφορετικό. Εδώ κοιτάμε τι δείχνουν οι δοκιμές, όπου υπάρχουν.

Κέτο και λίγοι υδατάνθρακες

Η κέτο κόβει τους υδατάνθρακες πολύ, συνήθως κάτω από 50 γρ. την ημέρα. Οι δίαιτες «χαμηλών υδατανθράκων» είναι πιο ήπιες. Τι βρήκαν οι μεγάλες συγκρίσεις με δίαιτες με λίγα λιπαρά:

Ότι η κέτο δίνει το πολύ μια μικρή επιπλέον απώλεια και ανεβάζει κατά μέσο όρο την LDL είναι αρκετά σίγουρο. Οι αναλύσεις δίνουν μέσους όρους. Αν κάνεις κέτο, αξίζει να μετρήσεις τη χοληστερίνη σου με τον γιατρό σου.

Η ινσουλίνη. Συχνά λέγεται ότι η κέτο αδυνατίζει επειδή ρίχνει την ινσουλίνη. Σε μια μελέτη, 20 ενήλικες έμειναν σε κλινική και έφαγαν όσο ήθελαν, δύο εβδομάδες με κέτο και δύο με φυτική διατροφή με λίγα λιπαρά. Με τη δεύτερη έτρωγαν 689 kcal την ημέρα λιγότερες. Η μελέτη ήταν μικρή και σύντομη, αλλά δεν ταιριάζει με την ιδέα ότι η ινσουλίνη είναι το κλειδί.

Τα κιλά της πρώτης εβδομάδας. Στην αρχή της κέτο η ζυγαριά πέφτει γρήγορα, κυρίως από νερό που φεύγει μαζί με το γλυκογόνο. Δες το άρθρο για τον ρυθμό απώλειας.

Οι παρενέργειες. Σε μια δοκιμή 24 εβδομάδων με 120 ενήλικες:

Τη δοκιμή τη χρηματοδότησε το Ίδρυμα Robert C. Atkins, και μόνο η ομάδα της κέτο πήρε συμπληρώματα. Είναι λοιπόν λίγο σίγουρη. Η κέτο έχασε σε αυτή περισσότερο βάρος.

Τι λένε οι οδηγίες. Η αμερικανική οδηγία του 2013 δεν βρήκε διαφορά στους 6 μήνες ανάμεσα σε δίαιτα με λίγους υδατάνθρακες και δίαιτα με λίγα λιπαρά. Το NICE του 2025 λέει ότι το έλλειμμα μπορεί να γίνει με όποιον τρόπο ταιριάζει, και συμβουλεύει να αποφεύγονται οι αυστηρές δίαιτες που δεν είναι ισορροπημένες, γιατί δεν λειτουργούν μακροπρόθεσμα και μπορεί να βλάψουν.

Η MesogeaFit έχει επιλογή «λιγότεροι υδατάνθρακες», με τουλάχιστον 40% των θερμίδων από υδατάνθρακες, αλλά όχι πρόγραμμα κέτο.

Η δίαιτα του βραστού αυγού

Με αυτό το όνομα κυκλοφορούν δίαιτες όπου τρως κυρίως βραστά αυγά και λίγα άλλα τρόφιμα για μία ή δύο εβδομάδες. Ψάξαμε τον Οκτώβριο του 2026 σε δύο μεγάλες βάσεις επιστημονικών μελετών και δεν βρήκαμε καμία δοκιμή που να την εξετάζει.

Υπάρχουν μελέτες με αυγά μέσα σε μια κανονική δίαιτα με λιγότερες θερμίδες:

• 152 ενήλικες, 8 εβδομάδες: δύο αυγά για πρωινό, πέντε μέρες την εβδομάδα, μαζί με έλλειμμα 1.000 kcal, έδωσαν −2,6 κιλά έναντι −1,6 με ένα πρωινό με κουλούρι και ίδιες θερμίδες. Χωρίς έλλειμμα, τα αυγά δεν έκαναν διαφορά. Τη μελέτη τη χρηματοδότησε ο αμερικανικός οργανισμός αυγών.
• 110 ενήλικες, 6 μήνες: αυγά ή δημητριακά για πρωινό, με λιγότερες θερμίδες, έδωσαν 8,1 και 7,3 κιλά, χωρίς διαφορά. Χρηματοδότηση από τον αυστραλιανό οργανισμό αυγών.
• 128 ενήλικες με προδιαβήτη ή διαβήτη τύπου 2: με 12 αυγά και πάνω την εβδομάδα ή με λίγα αυγά, η απώλεια βάρους ήταν παρόμοια και δεν φάνηκαν δυσμενείς αλλαγές στην καρδιομεταβολική υγεία σε 12 μήνες. Τη χρηματοδότηση αυτής της μελέτης δεν την ελέγξαμε.

Από αυτές τις μελέτες συμπεραίνουμε ότι τα αυγά χωράνε σε μια δίαιτα, αλλά το αποτέλεσμα έρχεται από τις θερμίδες. Ένα αυγό των 50 γρ. έχει περίπου 70 kcal και 6 γρ. πρωτεΐνη. Μια δίαιτα με ένα μόνο τρόφιμο είναι ακριβώς το είδος της ανισόρροπης δίαιτας που το NICE συμβουλεύει να αποφεύγεται. Και τα κιλά που χάνονται γρήγορα σε μια τέτοια εβδομάδα είναι σε μεγάλο μέρος νερό, που ξαναγυρίζει.

Η δίαιτα των μονάδων

Δεν βρήκαμε επίσημη ελληνική πηγή που να ορίζει τη «δίαιτα των μονάδων». Με αυτό το όνομα κυκλοφορούν συστήματα όπου κάθε τρόφιμο έχει μονάδες ή πόντους και υπάρχει ένα όριο για κάθε μέρα. Κάποιες εκδοχές ίσως μετράνε μονάδες υδατανθράκων αντί για θερμίδες, αυτό δεν το επιβεβαιώσαμε.

Δεν βρήκαμε δοκιμή που να συγκρίνει τις μονάδες με το μέτρημα θερμίδων. Οι δοκιμές που υπάρχουν εξέτασαν ένα ολόκληρο εμπορικό πρόγραμμα, το Weight Watchers, γνωστό για το σύστημα πόντων του. Στη μεγαλύτερη δοκιμή όμως το πρόγραμμα περιγράφεται ως δίαιτα με λιγότερες θερμίδες, ζύγισμα κάθε εβδομάδα, ομάδα συζήτησης και συμβουλές συμπεριφοράς, χωρίς αναφορά στους πόντους.

Ότι ένα πρόγραμμα με δομή, εβδομαδιαίο ζύγισμα και υποστήριξη βοηθάει λίγο είναι αρκετά σίγουρο. Αν οι ίδιες οι μονάδες προσθέτουν κάτι πέρα από το μέτρημα θερμίδων δεν το ξέρουμε. Οι μονάδες μοιάζουν με έναν απλοποιημένο τρόπο να μετράς θερμίδες.

Τι κοινό έχουν όλες

Σε μια δοκιμή ενός χρόνου, 160 ενήλικες ακολούθησαν τέσσερις γνωστές δίαιτες: Atkins, Zone, Weight Watchers και Ornish. Έχασαν από 2,1 έως 3,3 κιλά, χωρίς ουσιαστική διαφορά. Το πόσο έχασε ο καθένας είχε σχέση με το πόσο πιστά ακολούθησε τη δίαιτα και όχι με το ποια διάλεξε. Μια ανάλυση 48 δοκιμών με 7.286 ενήλικες κατέληξε ότι οι διαφορές ανάμεσα στις δίαιτες είναι μικρές, και ότι αξίζει να διαλέγει κανείς αυτή που μπορεί να κρατήσει.

Ποιοι πρέπει να προσέχουν

• Κέτο και πολύ λίγοι υδατάνθρακες: αν παίρνεις αναστολείς SGLT2 για τον διαβήτη, μην κάνεις κέτο ούτε δίαιτα με πολύ λίγους υδατάνθρακες. Αν παίρνεις ινσουλίνη ή σουλφονυλουρίες, μη δοκιμάσεις χωρίς τον γιατρό σου. Στη μελέτη της κλινικής, ένας υγιής συμμετέχων αποχώρησε λόγω υπογλυκαιμίας. Προσοχή επίσης στην εγκυμοσύνη και τον θηλασμό, στη νεφρική νόσο, σε υψηλή LDL ή οικογενή υπερχοληστερολαιμία, σε διατροφική διαταραχή τώρα ή στο παρελθόν, και κάτω από 18 ετών.
• Δίαιτα με ένα τρόφιμο: δεν τη συστήνουμε σε κανέναν, και ιδίως σε όσους έχουν ή είχαν διατροφική διαταραχή, στην εγκυμοσύνη, κάτω από 18 ετών και σε αλλεργία στο αυγό.
• Προγράμματα με μονάδες: στις δύο μεγάλες δοκιμές δεν αναφέρθηκαν προβλήματα από το πρόγραμμα. Ισχύουν οι ίδιες εξαιρέσεις με κάθε δίαιτα με έλλειμμα.