Πόσες θερμίδες έχει η μπίρα, το κρασί και το τσίπουρο και τι κάνει το αλκοόλ στη δίαιτα

Ένα βράδυ με δύο μπίρες ή τρία ποτήρια κρασί των 150 ml προσθέτει 280 με 330 kcal, όσο ένα μικρό γεύμα. Παρακάτω θα βρεις πόση ενέργεια έχει κάθε ποτό, τι κάνει το αλκοόλ στον οργανισμό και τι δείχνουν οι έρευνες για το βάρος και την υγεία.

Από πού έρχονται οι θερμίδες

Κάθε γραμμάριο αλκοόλ δίνει 7 kcal. Είναι λίγο λιγότερο από το λίπος (9 kcal) και αρκετά περισσότερο από τη ζάχαρη και την πρωτεΐνη (4 kcal). Με αυτόν τον συντελεστή υπολογίζεται και η ενέργεια στις ετικέτες σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Τα γραμμάρια αλκοόλ τα βγάζεις από τα ml και τους βαθμούς του ποτού. Πολλαπλασιάζεις τα ml με το ποσοστό αλκοόλ και με 0,789, που είναι η πυκνότητα της αιθανόλης. Ένα ποτήρι κόκκινο κρασί 150 ml με 13% έχει 150 × 0,13 × 0,789 = περίπου 15 γρ. αλκοόλ, δηλαδή περίπου 108 kcal.

Στο ξηρό κρασί, στο ούζο και στο τσίπουρο σχεδόν όλη η ενέργεια είναι το αλκοόλ. Στη βάση Ciqual το κόκκινο κρασί δεν έχει καθόλου υδατάνθρακες. Η μπίρα έχει και υδατάνθρακες από το κριθάρι, γι' αυτό ακόμα και η μπίρα χωρίς αλκοόλ έχει θερμίδες. Ζάχαρη μετράει στα ημίγλυκα και γλυκά κρασιά και στα αναψυκτικά που μπαίνουν στα ποτά.

Θερμίδες ανά ποτήρι

Οι τιμές είναι για τα συνηθισμένα ποτήρια. Ο Εθνικός Διατροφικός Οδηγός μετράει «1 ποτό» μια μπίρα 330 ml, ένα ποτήρι κρασί 125 ml ή ένα ποτηράκι ούζο ή τσίπουρο 40 με 45 ml. Στα σπίτια και στα μαγαζιά το ποτήρι του κρασιού είναι συχνά μεγαλύτερο, γι' αυτό δίνουμε και τα 150 ml.

Οι τιμές είναι εκτιμήσεις. Τα κρασιά και οι μπίρες έχουν διαφορετικούς βαθμούς και κάθε μαγαζί σερβίρει αλλιώς. Η μπίρα χωρίς αλκοόλ διαφέρει πολύ από προϊόν σε προϊόν, οπότε κοίτα την ετικέτα.

Τι γίνεται στον οργανισμό όταν πίνεις

Μια μελέτη στις ΗΠΑ το 1999 μέτρησε τι γίνεται μετά από λίγο αλκοόλ σε 8 υγιείς άνδρες. Μετά από 24 γρ. αλκοόλ, περίπου όσο έχουν δύο ποτήρια κρασί των 125 ml, η καύση λίπους σε όλο το σώμα έπεσε κατά 73% τις επόμενες ώρες. Λιγότερο από 5% του αλκοόλ έγινε λίπος. Το μεγαλύτερο μέρος έγινε οξικό οξύ, που ο οργανισμός το χρησιμοποιεί για ενέργεια αντί για λίπος.

Από αυτή τη μελέτη δεν μπορούμε να πούμε πόσο βάρος παίρνει κανείς. Ήταν 8 άνθρωποι και μετρήθηκαν λίγες ώρες. Εξηγεί όμως γιατί οι θερμίδες του αλκοόλ μετράνε κανονικά: όσο ο οργανισμός διασπά το αλκοόλ, χρησιμοποιεί λιγότερο λίπος για ενέργεια.

Όταν πίνουμε, τρώμε περισσότερο

Μια ανασκόπηση του 2019 συγκέντρωσε 22 πειράματα με 701 ενήλικες. Σε κάποιες μέρες έπιναν αλκοόλ πριν ή με το φαγητό και σε άλλες ένα ποτό χωρίς αλκοόλ. Στις 12 από αυτές που μπήκαν στον κοινό υπολογισμό, με το αλκοόλ έφαγαν κατά μέσο όρο περίπου 80 kcal περισσότερο φαγητό. Μαζί με το ίδιο το ποτό, η συνολική ενέργεια ανέβηκε κατά περίπου 256 kcal σε κάθε περίσταση.

Τα αποτελέσματα είναι λίγο σίγουρα. Οι μελέτες ήταν σύντομες, έγιναν σε εργαστήριο και κυρίως σε νέους ανθρώπους. Δείχνουν όμως το ίδιο με μια παλαιότερη ανασκόπηση του 2010: η ενέργεια του αλκοόλ προστίθεται σε όση παίρνουμε από το φαγητό.

Πίνω λίγο, θα πάρω βάρος;

Οι μακροχρόνιες μελέτες παρακολουθούν ανθρώπους για χρόνια και καταγράφουν πόσο πίνουν. Όσοι πίνουν πολύ τείνουν να παίρνουν βάρος, εύρημα λίγο σίγουρο. Για όσους πίνουν λίγο ή μέτρια τα αποτελέσματα διαφέρουν από μελέτη σε μελέτη, οπότε είναι αβέβαιο. Αυτές οι μελέτες δείχνουν συσχέτιση. Δεν αποδεικνύουν ότι το ποτό είναι η αιτία. Όσοι πίνουν λίγο μπορεί να έχουν και άλλες συνήθειες που τους βοηθούν. Για το βάρος, λοιπόν, ξέρουμε σίγουρα μόνο τις θερμίδες: δύο μπίρες κάθε βράδυ είναι περίπου 280 kcal την ημέρα, σχεδόν 1.950 kcal την εβδομάδα.

Η υγεία πέρα από τις θερμίδες

Τα τελευταία χρόνια οι επίσημοι οργανισμοί έγιναν πιο αυστηροί για το αλκοόλ.

• Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας γράφει ότι δεν έχει βρεθεί ποσότητα αλκοόλ που να μην επηρεάζει την υγεία. Το αλκοόλ προκαλεί καρκίνο και ο κίνδυνος ανεβαίνει όσο περισσότερο πίνει κανείς.
• Ο Ευρωπαϊκός Κώδικας κατά του Καρκίνου (5η έκδοση, 2025) συστήνει να αποφεύγουμε τα αλκοολούχα ποτά.
• Μια μεγάλη ανάλυση του 2023 εξέτασε 107 μελέτες με σχεδόν 5 εκατομμύρια ανθρώπους. Όσοι έπιναν λίγο δεν είχαν σαφώς μικρότερη θνησιμότητα από όσους δεν έπιναν ποτέ, αφού διορθώθηκαν τα λάθη των παλαιότερων μελετών. Το εύρημα είναι αρκετά σίγουρο.

Ο Εθνικός Διατροφικός Οδηγός του 2014 γράφει κάτι που ισχύει και σήμερα: αν δεν πίνεις, δεν χρειάζεται να αρχίσεις. Για τον ίδιο λόγο δεν γράφουμε εδώ «ασφαλή όρια». Όσο λιγότερο πίνεις, τόσο μικρότερος ο κίνδυνος.

Τι γράφει η ετικέτα

Τα κρασιά που παράχθηκαν από τις 8 Δεκεμβρίου 2023 και μετά πρέπει να γράφουν την ενέργειά τους στην ετικέτα. Τα υπόλοιπα στοιχεία μπορεί να είναι σε σελίδα στο ίντερνετ, με κωδικό QR. Οι μπίρες και τα άλλα ποτά με περισσότερο από 1,2% αλκοόλ δεν είναι υποχρεωμένα να γράφουν θερμίδες. Οι περισσότερες μπίρες χωρίς αλκοόλ έχουν έως 1,2%, οπότε γράφουν υποχρεωτικά πίνακα θρεπτικής αξίας. Για τα υπόλοιπα, οι τιμές του πίνακα πιο πάνω είναι μια καλή εκτίμηση.

Πότε δεν πίνεις καθόλου

• Στην εγκυμοσύνη και όταν προσπαθείς να μείνεις έγκυος. Δεν έχει βρεθεί ασφαλής ποσότητα.
• Όταν θα οδηγήσεις. Ο οργανισμός διασπά κατά μέσο όρο περίπου 8 γρ. αλκοόλ την ώρα. Ένα ποτήρι κρασί 125 ml έχει 12 με 13 γρ., δηλαδή θέλει πάνω από μιάμιση ώρα. Ο ρυθμός αλλάζει από άνθρωπο σε άνθρωπο.
• Όταν παίρνεις φάρμακα που δεν συνδυάζονται με αλκοόλ. Ρώτα τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σου.
• Αν σου είναι δύσκολο να σταματήσεις όταν ξεκινήσεις. Μίλησε με τον γιατρό σου.

Αν προσέχεις το βάρος σου, μη «κόβεις» γεύματα για να χωρέσουν τα ποτά. Γράψε τα κανονικά και συνέχισε το πρόγραμμά σου την επόμενη μέρα. Στη MesogeaFit γράφεις τα ποτά όπως κάθε φαγητό και βλέπεις πού σε φέρνουν στη μέρα σου. Για βραδιές έξω διάβασε και το άρθρο για την ταβέρνα και τις γιορτές.